السيد الخوئي

357

توضيح المسائل ( فارسي )

مثلا يك من گندم ويك دستمال را به يك من ونيم گندم بفروشد ، اشكال ندارد ، وهمچنين است اگر از هر دو طرف چيزى زياد كنند مثلا يك من گندم ويك دستمال را به يك من ونيم گندم ويك دستمال بفروشد . ( مسأله 2083 ) اگر چيزى را كه مثل پارچه با متر وذرع مىفروشند ، يا چيزى را كه مثل گرد وتخم مرغ با شماره معامله مىكنند ، بفروشد وزيادتر بگيرد ، اشكال ندارد مثلا ده تا تخم مرغ بدهد ويازده تا بگيرد اشكال ندارد ، ولى چنانچه مثلا ده عدد تخم مرغ را به يازده عدد در ذمه بفروشد لازم است كه بين آنها امتياز باشد مثلا ده عدد تخم مرغ بزرگ را به يازده عدد متوسط در ذمه بفروشد زيرا كه اگر بين آنها هيچ امتياز نباشد خريد وفروش محقق نمىشود بلكه واقع معامله قرض است اگر چه به لفظ خريد وفروش باشد وبدين جهت معامله حرام وباطل است واز اين قبيل است فروختن اسكناس نقدا به زيادتر از آن با مدت مثل صد تومان نقدا بدهد كه صد وده تومان بعد از شش ماه بگيرد . ولى اگر بين آنها امتياز باشد مانعى ندارد مثل آن كه صد تومان را به جنس ديگر از اسكناس مثل دينار يا پاون يا دولار بفروشد كه در اين صورت با تفاوت قيمت نيز اشكال ندارد . ( مسأله 2084 ) جنسي را كه در غالب شهرها با وزن ، يا پيمانه مىفروشند ودر بعضي از شهرها با شماره معامله مىكنند ، احتياط واجب آن است كه آن جنس را به زيادتر از آن نفروشند . ودر صورتي كه شهرها مختلف باشند وچنين غلبه‌اى در بين نباشد حكم آن در هر شهري بر طبق معمول آن شهر است . ( مسأله 2085 ) اگر چيزى را كه مىفروشد وعوضى را كه مىگيرد اگر از يك جنس نباشد زيادى گرفتن اشكال ندارد پس اگر يك من برنج بفروشد ودو من گندم بگيرد معامله صحيح است . ( مسأله 2086 ) جنسي را كه مىفروشد وعوضى را كه مىگيرد ، اگر از يك چيز عمل آمده باشد . بايد در معامله زيادى نگيرد ، مثلا اگر يك من روغن گاو بفروشد ودر عوض آن يك من ونيم پنير گاو بگيرد ، ربا وحرام است وهمچنين است اگر ميوه رسيده را با ميوه نارس آن معامله كند نمىتواند زيادى